ZeynepStefan: Patika Bağımlılığı - 2022

ZeynepStefan: Patika Bağımlılığı – 2022



Bir önceki yazımda dijitalizasyonla birlikte değişen risk perspektifinden bahsetmiş, operasyonel riskin iyi mi klasik risk yönetim metodolojisini saracağından, şimdilik altı olan alt grupların onlara ulaşacağından bahsetmiştim. Her ne kadar genel olarak operasyonel risk desek de aslına bakarsak değişimdeki esas pay siber riskten gelmekte. Çünkü sigorta ve reasürans dünyası başka hiçbir branşta (LoB – Line of Business) önümüzdeki üç sene içerisinde %200’ü aşacak (10 milyar dolardan 22 milyar dolara) bir artış öngörmemekte. Ancak sigortacılığın her alanında olduğu gibi bu alanda da bizler iktisatçıların ve risk yöneticilerinin yakından tanımış olduğu, müthiş bir patika bağımlılığı (path dependency) söz konusu.

Patika nerde? Para nerde?

Patika bağımlılığı; bireylerin, grupların veya toplumların belli faaliyetlerinde icra ettikleri tercihlerin bir sonraki yönelimlerini koşullaması ve hareket alanlarını kayda değer biçimde sınırlaması demektir. Patika bağımlılığının risk yönetimiyle ilgisini doktoram sırasında davranışsal iktisat çalışmaya başladığımda ayrım etmiştim. Sonrasında bu ikiliye sigorta ve reasürans sektörlerini de ekleyince ortaya mükemmel bir ‘birbirinden beslenen yapı’ ortaya çıkmıştı. Bu üçlü yapıdaki en belirgin hisse ise hiç şüphesiz reasürans sektörünün. Çünkü patikanın yönüne de genişliğine de, sigortacıların bu meçhul siber risk denizinde ne kadar ileriye gidebileceğine de, ne kadar derine inebileceğine de kabul eden her vakit olduğu şeklinde yine reasürörler. Peki bu nasıl oluyor?

Canım Değer Zincirim

Sigorta kıymet zincirinin her adımını ayrı ayrı seviyorum, birbirinden ayırt edilemeyecek kadar önemliler benim gözümde (1. Product/Service Development, 2. Marketing and Sales, 3. Policy Administration, 4. Claims/Benefits Management, 5. Asset Management). Ancak iki büyük hata içermekte. Ben kıymet zincirini düzenleyecek olsam öncelikle reasürans fonksiyonunu ikincil faaliyetler (secondary activities) yerine ürün ve hizmet geliştirme fonksiyonunun taa en başına koyardım. Bu perspektifle, internet sitemin başlığında (www.Zeynepstefan.Com) yazan ‘Insurers are the ones who really build a city. Without insurers, there would be no skyscrapers’ (Şehirleri gerçek anlamda sigortacılar inşa ederler. Sigortasız bina yapamazsınız) lafını da aslına bakarsak reasürörler için söylerdim. Önce reasürörler sigortacıları ortaya çıkarır, sonrasında sigortacılar şehirleri. Reasürör olduğundan sigortacı mevcut. Benim gözümde pek yumurta tavuk benzer biçimde de değil üstelik, belirleyici üstünlük her vakit reasürörlerde.

Değer zincirinde tespit ettiğim ikinci hata ise yeniden tali faaliyetlerde, şirket altyapısı içinde, mali işler ve bilgi işlem fonksiyonları ile yer alan risk yönetiminin yeri. Hak etmiş olduğu halde bütün beş adımı yeterince şekillendirecek değişik bir pozisyona getirilmesi daha yerinde bir hamle olacaktır.

Önce ‘Understanding’, Sonra ‘Underwriting’

Siber risk dünyasındaki en belirleyici güç olan reasürans piyasasına dönersek, her ne kadar siber riskler için talep devamlı artıyor olsa da reasürans şirketleri henüz kapasitelerini tam manasıyla açmış değiller. Çünkü, bence dünyanın en sofistike ve en konservatif iş kolu olan reasürans halen siber riskin sınırlarını bilim insanlarıyla beraber çizmeye çalışıyor. Yani siber risk piyasasında ‘underwriting (UW)’ ile ‘understanding’i beraber ilerletmeye çalışıyorlar ki, bu alanda bir gelişme olacaksa her zamanki gibi öncelikle reasürörlerin eliyle olacaktır. Öncelikle piyasadaki belirsizlikleri azaltmak, ondan sonra netleşen resme uygun dinamiklikte bir güvence yapısı geliştirmek ve son olarak bu yapıyı fiber kablolarla yayılan siber risk şeklinde dünya geneline yaymak reasürörlerin şimdilik en mühim görevleri.

Yazının başlığına dönecek olursak, düzgüsel şartlar altında reasürörler bir patika yaratır, sonrasında sigorta şirketleri ve güvence istek eden şahıs ve/veya kurumlar bu patikayı takip eder. Yeni nesil sigortacılıkta ise ilk kaide patika bağımlılığını bertaraf etmek ve siber riskin dinamizmine ve sofistike yapısına müsait bir UW deneyimini hızla; ya reasürörlerin, ya sigorta şirketlerinin ya da InsurTech’lerin eliyle; yaratmak ki sigorta ve reasürans sektörlerindeki parlamayı siz o zaman görün.

Book of Ra