Recep Erçin:    Bankalardan dişine bakılırsa güvence - 2022

Recep Erçin:    Bankalardan dişine bakılırsa güvence – 2022



Merkez Bankası ve BDDK her ne kadar önlem alsa da imalatçının finansman sıkıntısı sürüyor. Daha önce bu köşede “Kredi pazarında karaborsa var” başlıklı yazımızda bankaların komisyon ve kredi tahsis ücretlerini yüksek tutarak, kredi maliyetlerini yukarı çektiklerini aktarmıştık. Sanayiciler bu durumdan şikayetçiydi. Nihayetinde Merkez Bankası ticari kredilerde komisyon ve ücretlere sınırlama getirdi. Fakat bu da problemi çözmedi. Ne mi oldu? Anlatalım.

 

KREDİ TAHSİSİ ARTTI

Ekonomist Atilla Yeşilada’nın başında olduğu Istanbulanalytics’in haftalık bültenine gore, iki hafta öncesine ilişkin veride yataya geçen temel kredi ivmesi göstergesi olan 13 haftalık hareketli yaklaşık kredi artışı, geçen haftanın verisinde yıllık 3 puan kadar terfi etti. Nedir kredi ivmesinde bir miktar artış var. Nitekim Sabah Gazetesi Yazarı Dilek Güngör de dün değindiği yazıda şu detayları paylaştı: “Ocakta 57, şubatta 135, martta 211, nisanda 187, mayısta 171, haziranda 188, temmuzda 84, ağustosta 161, eylülde 163 milyarlık kredi verilmiş. Üstelik, ağırlık KOBİ’lerde..”

 

Kredi pazarındaki sıkışma olduğu yönündeki açıklamalara rağmen Merkez Bankası Başkan Yardımcı Taha Çakmak, Reuters’a yapmış olduğu açıklamada, şu bilgileri verdi: “2022 yılının Ocak-Eylül döneminde bankacılık sektörü tarafınca bütün firmalara 1.21 trilyon TL kredi sağlandı. Önceki yılın ilk 9 aylık toplamından daha çok ve geçen yılın aynı ayının 5 katı seviyesindedir. KOBİ’lere Ocak-Eylül 2022 döneminde nette 558 milyar TL kredi kullandırılması olup, bu tutar 2021’in aynı döneminde 54 milyar TL olan KOBİ net kredi kullanımının 10 katıdır. 2021 senesinde ortalama olarak yüzde 23 civarında olan TL ticari kredi faizleri yüzde 18 seviyesine kadar gerilemiştir. Ticari kredi faizinin siyaset faizi ile ahenkli bir aralığa geldiğini gözlemlemekteyiz.”

 

MERKEZ KARAR ALIR MI?

BDDK düzenlemeleri sonrası kredilerde bir durgunluk olduğu açıktı. Ancak hemen sonra düzgüsel seyre dönülmüş görünüyor. Buna karşın niçin sanayici ve ihracatçı finansman sıkıntısının sürdüğünü söylüyor? Paraanaliz’deki köşesinde bankacılık uzmanı Erol Taşdelen’in bu mevzuda şunları yazdı: “Bazı bankalar ihracat taahhüdü yanında; ‘kredi türüne göre; yüzde 1 veya yüzde 1.10 komisyon; yetmedi kredinin yüzde 25’lik kısmını vadesiz mevduatta bloke etmesi halinde kredi kullanabilecekleri’ bildiri ediliyor. Akıl işi de değil! Amerika ya da Avrupa’da ‘kredi blokeli kredi uygulaması’ meydana getirecek; bankanın lisans iptaline kadar gidecek cezalar gündeme gelir. Başka bir ifade ile bankaların krediyi kredi teminatına katılımı ve kredi koşuluna bağlaması etik olmadığı şeklinde yasal dayanağı da yok.”

 

Taşdelen ayrıca bunun ticari suç olduğunu belirtiyor. Taşdelen yüzde 25 benzer biçimde bir oranı yazısında telaffuz etmiş sadece bizim duyduğumuz başka. Önceki akşam bir etkinlikte söyleşi ettiğimiz sanayici, ihracatçı bir başkan şunları söyledi: “Recep Başkan sanayici arkadaşlardan şikayetler alıyoruz. Bu bankalar dişine bakılırsa kime ne tutturursa verdiği kredinin bir kısmını bloke ediyor. 100 liralık kredinin yüzde 20-40 ne tuttururlarsa bloke ediyorlar. Böylece kredinin maliyeti artmış oluyor. Tahsis ücretleri ve komisyon işi çözüldü derken şimdi de bu çıktı.” Bunun üstüne mevzuyu Merkez Bankası’ndaki kaynaklarımıza da aktardık. Geçen hafta sonu Sapanca’da düzenlenen UEZ 2022’de bir grup iş insanı Hazine ve Maliye Bakanı Dr. Nureddin Nebati ile bir sohbet toplantısı yapmış oldu. O sohbette neler konuşulduğunu zirvedeki kulislere kulak kabartarak öğrenmeye çalıştık. Duyduğumuza nazaran iş insanları sıkıntılarını yüksek sesle dile getirmekten korktuklarını anlatım edince, Bakan Nebati, “Kimden korkuyorsunuz?” diye sormuş. Ocakta piyasayı rahatlatacakları sözü veren Bakan Nebati’ye iş insanlarının yanıtı ise şu olmuş: “Böyle giderse aralıkta iflaslar başlar. Ocak ayına kadar dayanamayız.”

 

 

Yazarın izniyle Aydınlık’tan tekrar gösterildi

Book of Ra