FÖŞ-ANALİZ:  Cumhurbaşkanlığı yarışında hangi aday önde? - 2022

FÖŞ-ANALİZ:  Cumhurbaşkanlığı yarışında hangi aday önde? – 2022



Seçimlere bir yıldan azca kala, anketlerin bulguları ile muhalefete yakın, ya da açıkça Erdoğan-AKP karşıtı olarak kendini lanse eden düşünce insanları arasındaki ayrım da açılıyor. Anket averajları oldukça açık biçimde Altılı Masa’nın AKP-MHP ittifakına büyük üstünlük sağladığını gösteriyor. HDP’nin TBMM’ne girmesine kesin gözüyle bakılıyor.  Dolayısıyla ortalamada (Tablo aşağıda) karşıcılık AKP-MHP’ye %62-38 şeklinde bir üstünlük sağlıyor.

 

Cumhurbaşkanlığı seçimleri mevzusunda ise anket ortalaması hesaplamak zor, muayyen bir zaman diliminde yayınlanan tüm anketleri bir arada sunarak genel manzarayı özetleyen bir basın kaynağı da bulamadım. Durum böyle olunca,  muhalefete oy vermeye meyilli vatandaş tek bir kaynaktan malumat alıyor. Bu da cumhurbaşkanlığı seçimi hususunda fikir yürüten politika yazarları. Prensip olarak hiç bir düşünürle polemiğe girmediğim için isim vermeyeceğim, ancak bu düşünürlerin savunduğu iki noktaya oldukça şiddetli itirazlarımı kayda geçireceğim.

Bu noktalar şöyle:

  • Erdoğan seçim kazanma kurdu, bir yolunu bulur kazanır.
  • Sakın ha Kılıçdaroğlu ortak aday olmasın, Erdoğan onu siler geçer.

Aşağıda, son bir ay arasında basına düşen tüm cumhurbaşkanlığı anketlerini  tarih sırasına bakmaksızın özetledim. Böylece bu iki iddianın gerçekliğini ölçebiliriz.

 

Metropoll anketine nazaran Erdoğan hiçbir muhtemel muhalif aday karşısında ikinci turu kazanamıyor: Erdoğan ve Mansur Yavaş yarışırsa Erdoğan yüzde 37.7, Yavaş yüzde 53.9 alıyor. Bu da 16 puanlık fark demek. Bu yarışta kararsızlar, protestocular ve “Cevabım yok” diyenlerin oranı yüzde 8.4’e iniyor.

Erdoğan ve İmamoğlu yarışırsa Erdoğan yüzde 42.3, İmamoğlu yüzde 48.6 alıyor. Bu sefer kararsızların ve diğerlerinin toplamı yüzde 9.1 oluyor.

Erdoğan ve Akşener yarışırsa Erdoğan yüzde 42.3, Akşener yüzde 46.4 alıyor. Kararsızların ve diğerlerinin toplamı ise yüzde 11.3’e çıkıyor.

En düşük fark Erdoğan-Kılıçdaroğlu yarışında ortaya çıkıyor. Erdoğan yüzde 42.7, Kılıçdaroğlu ise yüzde 45.4 alıyor. Kararsızların ve diğerlerinin toplamı en yüksek seviyesini görerek yüzde 11.9’a ulaşıyor.

 

Aksoy Araştırma: Cumhurbaşkanlığı seçiminde muhtemel tüm adayların Erdoğan’ın önünde olduğunu söyleyen Aksoy, “Kemal Kılıçdaroğlu, Ekrem İmamoğlu ve Mansur Yavaş uzun süredir Erdoğan’ın karşısına çıkacak olası adaylar olarak belirtiliyor ve üçü de aday olarak seçime girdiği bütün senaryolarda Erdoğan’ın önünde yer alıyor.

 

Gezici Araştırma Merkezi, Y ve Z kuşağına cumhurbaşkanlığı seçimini sordu:  Ankette, “Cumhurbaşkanlığı seçimi yarın olsa kime oy verirsiniz” diye soruldu. Sonuçlara bakılırsa “CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu” diyenlerin payı yüzde 53.2, “Recep Tayyip Erdoğan” diyenlerin oranı ise yüzde 46.8 oldu.

 

BUPAR Araştırma Şirketi başkanı Erdal Akaltun:  HDP’nin birinci parti olduğu illerde anket yaptıklarını belirten Akaltun, yurttaşlara Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci tura CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ve AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kalırsa, kime oy vereceklerini sorduklarını söylemiş oldu. Bu durumda yurttaşların yüzde 70’i Kılıçdaroğlu’na oy verebileceğini söylüyor.

 

Artıbir araştırmanın son seçim anketi belli oldu: Ankete katılanlara, ‘Bu pazar seçim olsa aşağıdaki adaylardan hangisine oy verirsiniz?’ sorusu yönetilirken, ‘Recep Tayyip Erdoğan’ diyenlerin payı yüzde 38,4 olarak gerçekleşti. ‘Kemal Kılıçdaroğlu’ diyenlerin payı ise, yüzde 47,6 oldu. Böylece aradaki fark 9,2 puan olarak gerçekleşti.

 

Areda Survey’in 2023 seçimi için yaptığı son anket çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Türkiye genelinde 3 bin 872 şahıs ile yapılan anket çalışmasına bakılırsa, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 2. Tura kalması halinde bütün adaylara karşı açık ara önde.

 

Yöneylem Sosyal Araştırmalar Merkezi, “Türkiye Gençlik Araştırması” isminde çalışmasının neticelerini kamuoyuyla paylaştı. “Aday olması niteliğinde Recep Tayyip Erdoğan’a oy verir misiniz?” sorusuna yeni seçmen yüzde 57,5 oranında “hiç oy vermem” yanıtını verdi. Oy vereceğini söyleyenlerin payı ise yüzde 19,3’te kaldı.

 

Yöneylem anketi—bütün seçmenler içinde:  Ankete katılan seçmen cumhurbaşkanlığı seçimlerinde muhalefetin adayına yüzde 54,2 oy verirken Erdoğan yüzde 30,9 oy alıyor. Erdoğan yine aday olsa sorusunaysa yüzde 58 “Asla oy vermem derken”, yüzde 28,3 cumhurbaşkanını destekliyor.

 

Değerlendirmeye almadığım anket türünden de bir örnek vereyim.

ASAL Araştırma, Temmuz ayı siyasi gündem araştırmasının sonuçlarını deklare etti. 26 ilde 3-8 Temmuz tarihleri içinde meydana getirilen çalışmada ” Bu pazar cumhurbaşkanlığı seçimi olsa kime oy verirsiniz? ” sorusu soruldu….“

Cevap şıkları Erdoğan ve muhalefetten aday olacak tüm isimleri kapsıyor. Bunlar içinde en yüksek oyu %35’le Erdoğan alıyor. Ancak, bu tür bir sıralamaya bakarak cumhurbaşkanlığı seçiminin kararı kestirilemez, şu sebeple havuz basını inanmasa da, Altılı Masa tek aday çıkartacak.  Optimar da bütün muhtemel isimleri güzellik yarışına sokma hatası yapıyor.  İlginçtir, ASAL ve Optimar anketlerinde birinci turda Erdoğan seçimi kazanamıyor. İkinci turda ise karşıcılık seçmeninin muhalefet adayı etrafında birleşmesi halinde, birinci turdaki oy oranına nazaran kaybeder.

Sonuçlara geçmeden önce bir noktaya daha değineyim, Avrasya anketlerinde devamlı olarak Kılıçdaroğlu’nun Erdoğan’ı ikinci turda rahatlıkla altedeceği sonucu görülüyor. Fakat, nedense google’da yazılı kaynak bulamadığım için Avrasya’yı yukardaki veri kümesine dahil etmedim.

 

Ortaya çıkan neticeleri şu şekilde özetleyebiliriz

 

  • Erdoğan’ı önde yayınlayan Optimar ve ASAL anketleri metodolojik olarak hatalı. Gerçekleşmesi olası olmayan bir seçim yarışı varsayıp, önde gideni galip ilan ediyorlar.
  • Diğer anketler arasında sadece AREDA Erdoğan’ın 3 muhtemel aday olan Kılıçdaroğlu, İmamoğlu ve Yavaş’ı yendiğini bulguluyor.
  • Diğer tüm anketlerde TÜM OLASI karşıcılık adayları ikinci turda Erdoğan’ı yeniyor.
  • İsim belirtilen, AREDA hariç, bütün anketlerde Kılıçdaroğlu Erdoğan’ı yeniyor.
  • 3 kabul edilen muhalefet adayı olan Kılıçdaroğlu, İmamoğlu ve Yavaş arasında Erdoğan’a karşı en cılız performansı yayınlayan Kılıçdaroğlu.
  • Kılıçdaroğlu sadece genel seçmen kitlesinde Erdoğan’ı yenmekle kalmıyor, iki kritik seçmen gurubu olan ilk kez oy verecek gençler ve Kürt vatandaşlar içinde da üstünlük sağlıyor.

 

Kamuoyuna duyururum.

 

FÖŞ

 

 

Aksoy Araştırma: CHP-AK Parti farkı bir puan

 

 

İbrahim Uslu: Erdoğan’a niye oy veriyorlar?

 

Yöneylem Araştırma Genel Koordinatörü: Kılıçdaroğlu, Temmuz 2021’de Erdoğan’ı yakaladı, birkaç aydır da 9 puan önünde