Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Büyümeden payımıza zam düştü...’ - 2022

Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Büyümeden payımıza zam düştü…’ – 2022



Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 7,6 büyüdü. Sanırım bunu herkes duymuştur. Duyulmayacak benzer biçimde değildi; zira reklamı büyümeden büyük oldu.

Elbette kimse borç alınarak yapılan tüketim masraflarından, fiyatların artmasından kaynaklanan fiktif harcama etkisinden ya da daralan dünyada dış satım kaynaklı mücadeleden ve buna mukabil reel sektörü döviz riskine itip, kredi mekanizmalarını tıkayan uygulamalardan bahsetmedi.

Hatta Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, bu büyümeyle ilk 20’den düştüğümüz G20 ile OECD’de ne kadar üst sıralarda gelişme performansı yakaladığımızla övündü. Oysa ortada övünmek yerine, alınacak derslerle dolu bir istatistik vardı.

Yine de moral kıymet bakımından mühim bir sayı; küçümsemiyorum. Fakat dünya ölçeğinde üstün dereceli büyümeyi konuşurken, eş zamanlı olarak bir konudan daha bahsetmemiz gerekiyordu. Bu neticede ortaya koyduğumuz performansa bağlı olarak bir huzur artışını getirecekti değil mi? Üstelik ancak bu rakam bile çalışan grubun gelirinin yüksek seviyede eridiğini gözler önüne sermişken…

Ama bir umut; bir ihtimal ‘komşuda pişer bizlere de düşer’ diyen vatandaş, TV ekranlarında ve gazete sayfalarında arka arkaya yapılan açıklamaları beklerken, payına düşeni, ertesi gün doğalgaz ve elektrik fiyatlarına gelen zamlarla aldı.

Konutlarda yüzde 20, sanayide yüzde 50’ye varan, ara katmanlarda değişen oranlarda meydana getirilen zamlar, büyümenin açıklandığı günün ertesi sabahının ilk saatlerinde vatandaşı şoke etti. Çünkü önümüz kıştı.

Sonra Denizli Sanayi Odası’ndan bir açıklama geldi ve ‘kral çıplak’ denilerek, bu oranlarda zammın rekabet etmek bir yana, birçok kuruluşu kapısına kilit vurma riskiyle karşı karşıya bırakacağından bahsetti. Bunun bununla birlikte işsizlik olduğunu söylememe de sanırım gerek yok.

Şimdi burada dikkat çekilmesi ihtiyaç duyulan bir kaç husus var. Bunlardan birincisi, yapılan bütçeyi yılın yarısında bitirip, ek bütçe ismi altında yeni bir bütçe meydana getiren iktidarın Hazine ve Maliye Bakanı Nebati, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda ne dedi?

‘Bu bütçe sebebiyle tek bir zam yapılmayacak, yeni vergi konulmayacak, vergi artışına da gidilmeyecek.’ Peki üstün dereceli büyümenin geldiği ve refahı bölüşmemiz ihtiyaç duyulan bir durumda vatandaşın payına ne düştü? Zam…

Öncelikle bu zam, Bakan’ın laflarına istinaden ya geri çekilmeli veya Bakan Nebati gereğini yapmalıdır. İkinci husus zamların öne sürülen nedeni… Dünyada artan maliyetlere ve enerji ile ilgili yaşananlara atıfta bulunulmuş oldu.

Peki herkesi ödeyemez noktaya getirecek; hatta sanayicinin tabiriyle batıracak bu zam vatandaşın problemi mu? Özel şirketlerin bu yükü kaldıramadığını söyleyebilirsiniz. Kendi paylarına da haklı olabilirler. Ama karşılığı herkesi batırmak mı olmalı?

O vakit üçüncü bir husus devreye giriyor. İşte sırf bu yüzden böylesine ana girdilerin yönetiminin ve dağıtımının kamuda olması gerekiyor. Çünkü amme bilanço hesabı yapmaz. Toplamda herkesi batırma riski varsa, amme yararını esas alarak sübvanse eder ve ekonominin çarklarının dönmesini, vatandaşın da ödenebilir faturalarla muhatap olmasını sağlar. Ama piyasa nerede ise tamamen özel sektörün elinde. Hadi çıkın işin içinden…

Velhasıl kelam bir doğalgaz ve elektrik zammı, büyüme ile gelen bütün övünmeleri 24 saat geçmeden çöpe attı ve çatlak duvarın boyaları döküldü. Sonuçta da sistem değişmedi. Büyümenin övünmesi siyasetin, zammı da vatandaşın payına düştü.

[email protected]

 


İLGİLİ HABERÇetin Ünsalan Yazdı: 'Bahane işsizliği büyütür...'Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Bahane işsizliği büyütür…’

İLGİLİ HABERÇetin Ünsalan Yazdı: 'Borçların kamulaşmasının ilk adımı...'Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Borçların kamulaşmasının ilk adımı…’

İLGİLİ HABERÇetin Ünsalan Yazdı: 'Kimsenin işine yaramayan maaş...'Çetin Ünsalan Yazdı: ‘Kimsenin işine yaramayan maaş…’