2. El arabada fiyatlar nasıl? ‘Bekle-gör periyodu yaşanıyor’ - 2022

2. El arabada fiyatlar nasıl? ‘Bekle-gör periyodu yaşanıyor’ – 2022



Küresel sorunlardan kaynaklı olarak sıfır araçta bulunurluk sorunu devam ediyor. Piyasada istediği veya herhangi bir sıfır araç bulamayan tüketiciler de ikinci ele yöneliyor. Bu talebin devam edip etmediği ve fiyatlarla ilgili beklentiler merak konusu oldu.

Otokoç Otomotiv İkinci El ve Filo Operasyonları Direktörü Birkan Çalışkan, AA muhabirine yapmış olduğu açıklamada, yılın ilk 6 ayında bir yandan 2. El pazarında talebin karşılanmasında zorlanılan bir döneme tanıklık edilse de iş neticeleri açısından bundan önceki yılla karşılaştırıldığında yüzde 32’lik bir gelişme kaydedildiğini söylemiş oldu.

Talepteki laf mevzusu yüksek seyrin bayram arifesine kadar devam ettiğini aktaran Çalışkan, “Bununla beraber, bayram dönüşünden itibaren gerek kredi faizlerindeki yükselişler ve kredibilitedeki zorluklar gerekse yükselen fiyatlar tüketici taleplerinde bir miktar düşüşe sebep oldu. Ağustos başı itibarıyla bakıldığında ise aynı durumda seyreden bir ikinci el pazarıyla yüz yüze olduğumuzu söylemek olası.” dedi.

Sıfır araç tedarikinde 2022 başından itibaren yaşanmaya başlanan problemlerin, ikinci el piyasasında talebin, buna bağlı olarak da satış adetlerinin artmasını beraberinde getirdiğini anlatan Çalışkan, “Bununla birlikte temmuz ayında başlamış olan yavaşlama ve ağustos ayı başında da benzer ilerleyen talebe bakıldığında, artık bu etkinin ortadan kalktığını söylemek mümkün. Nitekim mühim bir gösterge kabul edilen ilan sayılarındaki artış ve şu anda satışta olan ikinci el araç sayısının yaklaşık bir ay öncesine nazaran bile yüzde 20 daha fazla olması da ikinci el pazarında bir yığın birikiminin başlamakta olduğunun bir göstergesi.” diye konuştu.

“Ortalama yüzde 7 seviyesinde bir fiyat düşüşü gözlemlenmekte”

  • İkinci ele yönelik talebin biraz yavaşladığını ifade eden Çalışkan, “Bu da fiyatlarda belli oranda bir düşüşü bununla beraber getiriyor. Bakıldığında, temmuz ayı başından ağustos ayı başına kadar olan dönemde, pazarda ortalama yüzde 7 seviyesinde bir fiyat düşüşü gözlemlenmekte. Yüksek değişkenlik yayınlayan günümüz ekonomik şartları içerisinde, önümüzdeki oldukça yakın döneme ilişkin bir öngörüde bulunmak pek de kolay değil. Bununla birlikte şu anda özellikle satıcıların elinde daha önceki yüksek maliyetlerle oluşmuş stoklar da ne yazık ki fiyatların oldukça fazla düşmesine olanak vermeyecektir görüşündeyim.” dedi.
  • Sıfır vasıta fiyatlarında kura bağlı artışın da devam ettiğine işaret eden Çalışkan, “Önümüzdeki dönemde yığın birikimine bağlı olarak aşağı doğru birtakım fiyat hareketleri gerçekleşiyor benzer biçimde görünse de orta ve uzun solukta genel hatlarıyla makro ekonominin etkileriyle fiyatların tekrar yukarıya doğru gitme potansiyeli taşıdığını düşünüyorum.” ifadesini kullandı.
  • Çalışkan, son dönemlerde tüketicide oluşan ÖTV’de düzenleme beklentisine ait ise “Düzenlenme ifadesiyle ‘ÖTV indirimden ziyade ÖTV baremlerindeki bir güncelleme’ kastediliyor benzer biçimde düşünülebilir. Yetkililerce böyle bir barem düzenlemesi yapılması niteliğinde güncelleme oranına bağlı olarak kimi araçların da bir alt ÖTV dilimine düşmesi ve beraberinde de fiyatı bir seviyede daha uygun hale getirmesi söz mevzusu olabilir.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

“Tüketiciler ‘bekle-gör’ politikasına geçti”

  • letgo Araba Operasyonlarından Sorumlu Genel Müdürü Tuluy Noyan ise 2. El oto pazarının temmuz ayının son haftasındaki ÖTV gündemiyle birlikte normalin arkasında seyrettiğini sadece gerek kurdaki hareketlilik gerekse ÖTV söylemlerinin fiyatları geçici olarak etkilediğini söyledi.
  • “Piyasalar böylesi gündemlere karşı mukavemet kazandığı için tesiri de mevcut ortamda sınırı olan kalıyor” diyen Noyan, pazarda geçmişe kıyasla fazlaca daha azca yeni vasıta bulunmuş olduğu için arz olmayınca indirimin tesirinin de sınırlı olduğunu kaydetti.
  • Noyan, bu biçim gündemlerle tüketicilerin “bekle-gör” politikasına ve pazarın da bir süre beklemeye geçtiğini ancak ağustos ayı arasında normalleşme beklediklerini bildirdi.

“Bu sektörü bir yatırım alanı olarak görüp hareket eden bir kitle oluştu”

Son dönemde normal tüketicinin dışında ikinci el oto alım satımı yapan, bu sektörü bir yatırım alanı olarak görüp hareket eden bir kitle oluştuğunu anlatım eden Noyan, “Son gündemle birlikte soğuyan pazara 2. El araç sektörünün aktörleri yüzde 3-5 bandında bir indirime giderek yanıt verdi. Diğer taraftan pazardaki gelişmeleri, sıfır araç girişleri ve fiyatlar açısından değerlendirdiğimizde, markaların yüzde 10’a kadar varan fiyat artışlarına gittiğini görüyoruz. Dolayısıyla ilk şok etkisi atlatıldıktan sonra ikinci el oto pazarında yine bir yükseliş beklemek doğru olur.” benzer biçimde konuştu.

Tuluy Noyan, 2. El fiyatlarında öngörülebilir sürede daha fazla düşüş beklemediklerini aktararak, şunları kaydetti:

“ÖTV düzen beklentisi pazarı fazlaca süratli etkiledi. Bu tarz haberler anlık olarak pazara yansıyor. Satışlar pazar genelinde temmuzun son haftası itibarıyla düştü. Ardından fiyatlarda yüzde 3-5 bandında kısmi bir gerileme oldu ve burada durdu. Ancak ağustos içinde normalize olmasını bekliyoruz. Diğer taraftan pazardaki gelişmeleri; sıfır vasıta girişleri ve fiyatlar açısından değerlendirdiğimizde markaların yüzde 10’a kadar varan fiyat artışlarına gittiğini görüyoruz. Dolayısıyla ilk şok etkisi atlatıldıktan sonrasında ikinci el oto pazarında yeniden bir yükseliş beklemek doğru olur.”

“Şu anda otomotiv piyasasında ‘sıfır araç yok’ algısı var”

2plan İcra Kurulu Başkanı Orhan Ülgür de “Bayram öncesi başlamış olan durgunluk, otomotiv ve ekonomideki gelişmelerin etkisiyle ağustos ayında da devam ediyor. ÖTV indirimi beklentisi, döviz kurlarında son devre yaşanmış olan artış, kredilerdeki ulaşılmaz görünüm tüketicinin ‘bekle ve gör tutumu’ sergilemesine yol açıyor. 2. El firmalarının ellerindeki stok miktarının artması ve işletmeden işletmeye yapılan ticaretin yavaşlaması sonucunda da yaşanmış olan durgunluk arttı.” ifadelerini kullandı.

“Sebebi kesinlikle şu anda otomotiv piyasasında ‘sıfır vasıta yok’ algısı var” diyen Ülgür, anlık ya da birkaç günlük küçük oranlarda geri gelişler yaşansa da fiyatlarda genel gidişatın yukarı yönlü olacağını söyledi.

“ÖTV’ye ilişkin açıklamalar tüketicide beklenti oluşturdu”

Otoshops Genel Müdürü Melih Mutlu ise sıfır araç piyasasındaki tedarik problemlerinin direkt 2. El araçların fiyat ve istek artışlarına niçin olduğunu, pazara yeni araç girememesi sebebiyle ikinci el araçlarda da çeşitliliğin devre dönem azaldığını kaydetti.

Mutlu, “Talebin piyasada bulunan arzı karşılamaması nedeniyle fiyatlar yılbaşından bu yana ortalama yüzde 50 artış gösterdi. Yüksek model yılına ilişkin ikinci el araçların, sıfır araç tutarları seviyesinde seyretmesiyle beraber bayram sonrası tüketicinin satın alma eğiliminde durgunluk gözlenmeye başlandı. Temmuz ayı sonucunda yapılan ÖTV’ye ait açıklamaların tüketicide beklenti oluşturmasıyla ağustosun öteki aylara nazaran durgun başlamasına sebep olduğu söylenebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Fiyatların yönüyle alakalı beklentisini de paylaşan Mutlu, sözlerini şu şekilde tamamlamış oldu:

“Talep azalmasına tüketicilerin bir kısmının ÖTV konusunda beklenti içinde olması, bir kısmının da krediye ulaşmakta zorlandığı veya pahalı finansmandan kaçınmasını sebep olarak gösterebiliriz. Taleplerde oluşan azalma devam ettiği sürece ikinci el vasıta fiyatlarında düşüşler gözlenebilir. Ancak döviz kurlarının etkisiyle yükselen sıfır vasıta tutarları, ikinci el araçlarda talep ve fiyat artışını tekrar tetikleyecektir. Araç bulunurluğunun kısıtlı olduğu bir dönemde yapılacak olan düzenlemenin sıfır araç endüstrisine yansıması da sınırlı olacaktır. İkinci el pazarında bu beklenti ile fiyatlar dengelenmeye başlamış ve tüketiciler için alım fırsatları oluşmaya adım atmıştır.”